Dlaczego warto skorzystać z usług adwokata, a nie radcy prawnego?


Nie da się ukryć, że zawody adwokata i radcy prawnego na wielu płaszczyznach są instytucjami zbliżonymi. No właśnie… „na wielu”. Pomimo zacierających się różnic pomiędzy ww. profesjonalistami to nadal nie można traktować ich jako równorzędnych. Są mianowicie płaszczyzny prawa, w których wciąż prymat wiedzie adwokat, a radca prawny, pomimo swojej dużej wiedzy, nie może, albo nawet nie jest uprawniony, aby po tych płaszczyznach się poruszać.

Zanim jednak przejdę do rozróżnienia zawodu adwokata i radcy prawnego, słów kilka należy poświęcić na wskazanie uregulowań, dzięki którym zawody te funkcjonują. Ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze oraz z dnia 6 lipca 1982 roku
o radcach prawnych są aktami prawnymi, w których znalazły się przepisy wiążące odpowiednio adwokatów i radców prawnych.  Zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami. Natomiast Świadczenie pomocy prawnej przez radcę prawnego polega w szczególności na udzielaniu porad i konsultacji prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed urzędami i sądami w charakterze pełnomocnika lub obrońcy. Można by rzecz, różnica znikoma, jednakże różnice zaczynają się bowiem po zagłębieniu w ww. ustawy. Przede wszystkim swoboda radcy prawnego jest ograniczona w dziedzinie prawa karnego. Może on wszakże występować w roli obrońcy w sprawach karnych, ale nie może być przy tym związany stosunkiem pracy. To znaczy, że podejmować się obrony mogą radcowie działający tylko i wyłącznie na umowie zlecenia, w kancelarii radcowskiej, spółce radców lub adwokacko-radcowskiej. O ile ograniczenie to w oczach zwykłego obywatela niemającego na co dzień kontaktu z prawem, nie musi być jakieś odstraszające, to już okres od kiedy uprawnienie to przysługuje radcom powinno skłonić do pewnej refleksji. Mianowicie możliwość piastowania funkcji obrońcy w sprawach karnych radcowie mają od 1 lipca 2015 roku. Nieważne ile podręczników przeczytano, nieważne ile artykułów napisano, nie da się porównać 3 lat możliwości bycia obrońcą do wieloletniej praktyki w sprawach karnych, którą mają adwokaci. Nie da się w żaden sposób obejść tak olbrzymiej wręcz różnicy.

Jak wspomniałem powyżej, radca prawny może działać na umowie zlecenie, ale także, co jest pewną cechą rozpoznawczą radców, na umowie o pracę. Rozróżnienie to w pewnym stopniu wynika z uwarunkowań historycznych. O ile adwokat od zawsze był instytucją „dla ludzi” o tyle profesja radcy prawnego początkowo związana była z obsługą państwowych jednostek organizacyjnych, stopniowo rozszerzaną na inne rodzaje przedsiębiorstw. Śmiało można powiedzieć, że pojęcie radcy prawnego jako stricte pracownika pod koniec XX wieku wręcz dominowało. Dlaczego o tym wspominam? Otóż radca prawny pozostający w stosunku pracy do stosunkowo niedawna nie mógł świadczyć pomocy prawnej osobom fizycznym. Od razu nasuwają się wnioski, że jeśli dany radca przez jakiś okres swojej kariery piastował stanowisko radcy w firmie, to od razu jego doświadczenie za ten okres sprowadza się tylko i wyłącznie do spraw przedsiębiorstwa, w którym był zatrudniony.

Jak sytuacja ma się u adwokata? Nic nie stoi na przeszkodzie, aby osoby szukające stałego doradztwa prawnego skorzystały właśnie z usług adwokata. Przez swoją wszechstronność, wieloletnie doświadczenie, a co najważniejsze ciągłe obcowanie
z zagadnieniami prawnymi z różnych dziedzin życia, co we współczesnym, podatnym na szybkie zmiany świecie jest zaletą nieocenioną, adwokat może wielokrotnie uratować przyszłość przedsiębiorstwa swojego klienta.

Obecnie pojawia się coraz więcej głosów za tym, aby połączyć zawód adwokata z zawodem radcy prawnego ze względu na co raz wyraźniej zacierające się granice między tymi profesjami. Należy jednak podkreślić, że mimo tendencji do połączenia ww. zawodów, różnice między nimi są wciąż żywe i nie da się ukryć, że jeśli chodzi o zakres uprawnień, na lepszej pozycji jest adwokat.